ഡബ്ലിൻ: അയർലണ്ടിന്റെ രാത്രി ആകാശത്ത് അപൂർവ്വമായ കൊള്ളിമീൻ വർഷം അഥവാ ഉൽക്കാവർഷം (Meteor shower) കാണാനുള്ള അരങ്ങൊരുങ്ങുന്നു. ഈ വർഷത്തെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ‘ലിറിഡ്’ (Lyrid) ഉൽക്കാവർഷമാണ് ഇപ്പോൾ അയർലണ്ടിൽ ദൃശ്യമാകുന്നത്. ഏപ്രിൽ 16 മുതൽ 26 വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഈ പ്രതിഭാസം ഏപ്രിൽ 21 മുതൽ 23 വരെയുള്ള രാത്രികളിൽ അതിന്റെ പാരമ്യത്തിൽ എത്തും.
എന്താണ് ഉൽക്കാവർഷം?
സൗരയൂഥത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ധൂമകേതുക്കൾ (Comets) അവശേഷിപ്പിച്ചു പോകുന്ന പൊടിപടലങ്ങൾക്കും പാറക്കഷ്ണങ്ങൾക്കും ഉള്ളിലൂടെ ഭൂമി കടന്നുപോകുമ്പോഴാണ് ഉൽക്കാവർഷം സംഭവിക്കുന്നത്. ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് അതിവേഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്ന ഈ അവശിഷ്ടങ്ങൾ വായുവുമായുള്ള ഘർഷണം കാരണം കത്തിയെരിയുകയും, ആകാശത്ത് തിളക്കമുള്ള വരമ്പുകളായി അല്ലെങ്കിൽ കൊള്ളിമീനുകളായി നമുക്ക് ദൃശ്യമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
ലിറിഡ് ഉൽക്കാവർഷത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ
ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പഴയത്: രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ഉൽക്കാവർഷങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ലിറിഡ്. 2,500 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് തന്നെ ചൈനക്കാർ ഈ പ്രതിഭാസം നിരീക്ഷിച്ചതായി ചരിത്രരേഖകളുണ്ട്. ‘ലൈറ’ (Lyra) എന്ന നക്ഷത്രസമൂഹത്തിന്റെ ദിശയിൽ നിന്നും വരുന്നതായി തോന്നുന്നതിനാലാണ് ഇതിന് ലിറിഡ് എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.
താച്ചർ ധൂമകേതു: ‘താച്ചർ’ (Comet Thatcher / C/1861 G1) എന്ന പേരുള്ള ധൂമകേതു അവശേഷിപ്പിച്ചു പോയ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ് ഈ ഉൽക്കാവർഷത്തിന് കാരണം. 415 വർഷങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ഈ ധൂമകേതു സൂര്യനെ ഒരു തവണ വലംവെക്കുന്നത്.
എത്ര ഉൽക്കകളെ കാണാം?: മണിക്കൂറിൽ സാധാരണയായി 10 മുതൽ 15 വരെ തിളക്കമുള്ള കൊള്ളിമീനുകളെ കാണാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ആകാശം പൂർണ്ണമായും തെളിഞ്ഞാൽ മണിക്കൂറിൽ 100 ഉൽക്കകൾ വരെ ദൃശ്യമാകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്നും വാനനിരീക്ഷകർ പറയുന്നു.
അയർലണ്ടിൽ എപ്പോൾ, എങ്ങനെ കാണാം?
ഏറ്റവും മികച്ച സമയം: അർദ്ധരാത്രിക്ക് ശേഷമുള്ള സമയമാണ് (പുലർച്ചെ) ഉൽക്കാവർഷം കാണാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യം. ഇരുട്ടിലേക്ക് കണ്ണുകൾ പൊരുത്തപ്പെടാൻ കുറഞ്ഞത് 15-30 മിനിറ്റ് സമയം വേണ്ടിവരും.
അനുകൂല സാഹചര്യം: ഈ വർഷം ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശം വളരെ കുറവായതിനാൽ ആകാശം കൂടുതൽ ഇരുണ്ടിരിക്കും. അതിനാൽ, തെളിഞ്ഞ കാലാവസ്ഥയാണെങ്കിൽ വളരെ വ്യക്തമായി തന്നെ ഉൽക്കകളെ കാണാൻ സാധിക്കും. അയർലണ്ടിലെ മിക്കയിടങ്ങളിലും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ തെളിഞ്ഞ കാലാവസ്ഥയായിരിക്കുമെന്നാണ് കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് (Met Éireann) നൽകുന്ന സൂചന.
എവിടെ കാണാം: അയർലണ്ടിൽ എവിടെ നിന്നും ഇത് കാണാൻ സാധിക്കും. നഗരങ്ങളിലെ വെളിച്ചത്തിൽ (Light pollution) നിന്ന് മാറി, ഇരുട്ടുള്ളതും തുറസ്സായതുമായ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് കൂടുതൽ വ്യക്തത നൽകും. ടെലിസ്കോപ്പുകളോ മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളോ ഇതിനായി ആവശ്യമില്ല, നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് തന്നെ കാണാവുന്നതാണ്.
വരും ദിവസങ്ങളിൽ രാത്രി ആകാശം തെളിഞ്ഞാൽ അയർലണ്ടിലെ വാനനിരീക്ഷകർക്കും പ്രകൃതിസ്നേഹികൾക്കും ഇതൊരു മികച്ച ദൃശ്യവിരുന്നായിരിക്കും. രാത്രികാലങ്ങളിൽ തണുപ്പ് കൂടുതലായിരിക്കുമെന്നതിനാൽ ചൂടുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച് നിരീക്ഷണത്തിന് ഇറങ്ങാൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുക.