ഡബ്ലിൻ: ആഗോള സാങ്കേതികവിദ്യാ ഭീമനായ മെറ്റാ (Meta) അയർലണ്ടിലെ തങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് 350 ഓളം ജീവനക്കാരെ പിരിച്ചുവിടാനൊരുങ്ങുന്നു. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI) സാങ്കേതികവിദ്യകളിലേക്ക് കൂടുതൽ നിക്ഷേപം നടത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള തങ്ങളുടെ ജീവനക്കാരുടെ എണ്ണത്തിൽ 10 ശതമാനം (ഏകദേശം 8,000 പേരെ) കുറയ്ക്കാനുള്ള ആഗോള പുനഃസംഘടനയുടെ ഭാഗമായാണ് ഈ നടപടി. എന്നാൽ, ഇതിന് പിന്നാലെ സിലിക്കൺ വാലിയിലെ വൻകിട കമ്പനികൾക്കെതിരെ ‘എഐ-വാഷിങ്’ (AI-Washing) ആരോപണങ്ങൾ ശക്തമായിരിക്കുകയാണ്.

എന്താണ് ഈ ‘എഐ-വാഷിങ്’ (AI-Washing) ആരോപണം?

ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, സാധാരണയായി കമ്പനികൾ നടത്തുന്ന ചെലവ് ചുരുക്കലിനും പിരിച്ചുവിടലുകൾക്കും ‘എഐ സാങ്കേതികവിദ്യ’യെ ഒരു കാരണമായി അല്ലെങ്കിൽ മറയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയാണിത്.

• യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം: ഈ വർഷം എഐ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി 100 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം വൻ നിക്ഷേപമാണ് മെറ്റാ നടത്തുന്നത്. ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾക്കും അത്യാധുനിക ചിപ്പുകൾക്കുമായി ചെലവാകുന്ന ഈ ഭീമമായ തുക കണ്ടെത്താൻ മനുഷ്യരായ ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളം വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുക മാത്രമാണ് കമ്പനികൾക്ക് മുന്നിലുള്ള ഏക വഴി.

• പ്രതീക്ഷ നൽകൽ: എഐ കാരണം തങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമത കൂടിയെന്നും അതുകൊണ്ടാണ് ജീവനക്കാരെ ഒഴിവാക്കുന്നതെന്നും വാൾസ്ട്രീറ്റിനെയും നിക്ഷേപകരെയും ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ കമ്പനികൾ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇത് വഴി ഓഹരി വിപണിയിൽ തങ്ങളുടെ മൂല്യം ഉയർത്തി നിർത്താൻ കമ്പനികൾക്ക് സാധിക്കുന്നു.

ഓപ്പൺഎഐ (OpenAI) സിഇഒ സാം ആൾട്ട്മാൻ (Sam Altman) ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖർ ഈ പ്രവണതയെ പരസ്യമായി വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. പല കമ്പനികളും മറ്റ് കാരണങ്ങളാൽ നടത്താനിരുന്ന പിരിച്ചുവിടലുകൾ പോലും ഇപ്പോൾ എഐയുടെ തലയിൽ കെട്ടിവെച്ച് രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുകയാണെന്ന് (AI-Washing) അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ജീവനക്കാരെ മാത്രമല്ല, ഉപയോക്താക്കളെയും വലച്ച് മെറ്റായുടെ ‘എഐ’

തൊഴിൽ നഷ്ടങ്ങൾക്ക് പുറമെ, മെറ്റായുടെ അപക്വമായ എഐ പരീക്ഷണങ്ങൾ സാധാരണ ഉപയോക്താക്കൾക്കും വലിയ തലവേദന സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്. പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ അടുത്തിടെ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ വലിയ വിമർശനങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്:

• അക്കൗണ്ടുകൾ കൂട്ടത്തോടെ പൂട്ടുന്നു: നിരവധി സജീവ ഉപയോക്താക്കളുടെയും ബിസിനസ്സ് സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം (Instagram) അക്കൗണ്ടുകൾ അടുത്തിടെ മുന്നറിയിപ്പില്ലാതെ നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ അക്കൗണ്ടുകളെല്ലാം ‘സ്പാം’ (Spam) ആണെന്ന് മെറ്റായുടെ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് സംവിധാനം തെറ്റായി വിലയിരുത്തിയതാണ് ഇതിന് കാരണം.

• റെഡ്ഡിറ്റിൽ (Reddit) വ്യാപക പ്രതിഷേധം: അക്കൗണ്ട് നഷ്ടപ്പെട്ടവർ തങ്ങളുടെ പരാതികളുമായി റെഡ്ഡിറ്റ് പോലെയുള്ള ഓൺലൈൻ ഫോറങ്ങളിൽ കൂട്ടത്തോടെ രംഗത്തെത്തുന്നുണ്ട്. യാതൊരു തെറ്റും ചെയ്യാതെ തങ്ങളുടെ ബിസിനസും വർഷങ്ങളുടെ അധ്വാനവും എഐ-യുടെ പിഴവ് കാരണം ഇല്ലാതായെന്നാണ് ഇവരുടെ പരാതി.

• സെലിബ്രിറ്റികൾക്ക് ഫോളോവേഴ്സിനെ നഷ്ടമാകുന്നു: പ്രമുഖരായ പല സെലിബ്രിറ്റികളുടെയും ഫോളോവേഴ്‌സിന്റെ എണ്ണത്തിൽ അടുത്തിടെ വലിയ ഇടിവുണ്ടായി. ഇത് വ്യാജ അക്കൗണ്ടുകളും (Bot accounts) നീക്കം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഭാഗമാണെന്നാണ് മെറ്റാ നൽകുന്ന വിശദീകരണം.

• പെയ്ഡ് സർവീസുകളും എഐയുടെ പിഴവുകളും: മെറ്റാ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ പുതിയതായി പെയ്ഡ് സർവീസുകൾ (Paid services) അവതരിപ്പിച്ചതും ഉപയോക്താക്കൾക്കിടയിൽ അതൃപ്തി ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനെല്ലാം പുറമെ അക്കൗണ്ട് നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഇപ്പോൾ പൂർണ്ണമായും എഐ-ക്ക് വിട്ടുകൊടുത്തിരിക്കുകയാണ്. എഐ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് അബദ്ധങ്ങൾ സംഭവിക്കാമെന്ന് സാം ആൾട്ട്മാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖ എഐ എഞ്ചിനീയർമാർ തന്നെ തുറന്നുപറയുമ്പോഴാണ്, മെറ്റാ തങ്ങളുടെ ഉപയോക്താക്കളുടെ മേൽ ഇത്തരം അപക്വമായ നടപടികൾ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നത്.

അയർലണ്ടിൽ കനത്ത പ്രഹരം

അയർലണ്ടിൽ നിലവിൽ 1,800 ഓളം നേരിട്ടുള്ള ജീവനക്കാരാണ് മെറ്റയ്ക്കുള്ളത്. ഇതിൽ ഏകദേശം 20 ശതമാനത്തോളം പേരെയാണ് പുതിയ തീരുമാനം ബാധിക്കുക.

• ബാധിക്കുന്ന മേഖലകൾ: മെറ്റായുടെ എഞ്ചിനീയറിംഗ്, പ്രൊഡക്റ്റ് ടീമുകളെയാണ് ഈ പിരിച്ചുവിടൽ പ്രധാനമായും ബാധിക്കുകയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. കമ്പനി ഔദ്യോഗികമായി പിരിച്ചുവിടൽ നോട്ടീസ് അയർലണ്ടിലെ എന്റർപ്രൈസ് മന്ത്രാലയത്തിന് സമർപ്പിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

• മുൻപും തിരിച്ചടികൾ: മെറ്റാ നേരിട്ട് നടത്തുന്ന പിരിച്ചുവിടലുകൾക്ക് പുറമെ, മെറ്റായുടെ കോൺട്രാക്ട് ജോലികൾ ചെയ്യുന്ന കോവാലൻ (Covalen) പോലുള്ള ഏജൻസികളിലെ ജീവനക്കാരുടെയും ജോലി ഈ പ്രതിസന്ധി മൂലം നഷ്ടപ്പെടുന്നുണ്ട്.

ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തി യൂണിയനുകളും ഭരണകൂടവും

മെറ്റായുടെ ഈ പെട്ടെന്നുള്ള തീരുമാനം ഐറിഷ് ടെക് മേഖലയിൽ വലിയ ആശങ്കയ്ക്ക് കാരണമായിട്ടുണ്ട്.

“ബിസിനസ്സുകളിൽ എഐ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുള്ള കൃത്യമായ നിയമങ്ങളോ മേൽനോട്ടങ്ങളോ ഇല്ലാതെ കമ്പനികൾ ഇത്തരം തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നത് അപകടകരമായ ഒരു ഘട്ടത്തിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.”

— ഫിനാൻഷ്യൽ സർവീസസ് യൂണിയൻ (FSU)

ജീവനക്കാർക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും ഇത് കടുത്ത മാനസിക-സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദമുണ്ടാക്കുന്ന സമയമാണെന്ന് ലേബർ പാർട്ടിയുടെ എന്റർപ്രൈസ് വക്താവ് ജോർജ്ജ് ലോലർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. എന്നാൽ പ്രതിസന്ധിയിലായ ജീവനക്കാരെ സംരക്ഷിക്കാൻ സർക്കാർ ഒപ്പമുണ്ടാകുമെന്നും, ആവശ്യമായ എല്ലാ സഹായങ്ങളും നൽകുമെന്നും എന്റർപ്രൈസ് മന്ത്രി പീറ്റർ ബർക്ക് (Peter Burke) ഉറപ്പുനൽകിയിട്ടുണ്ട്.

ആമസോൺ, മൈക്രോസോഫ്റ്റ്, ഒറാക്കിൾ തുടങ്ങിയ മറ്റ് ആഗോള ഭീമന്മാരും ഈ വർഷം പതിനായിരക്കണക്കിന് ജീവനക്കാരെ സമാനമായ രീതിയിൽ പിരിച്ചുവിട്ടിരുന്നു. സാങ്കേതിക വിപ്ലവത്തിന്റെ പേരിൽ മനുഷ്യരെ മാറ്റിനിർത്തുകയും, ഉപയോക്താക്കളെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ പുതിയ കോർപ്പറേറ്റ് തന്ത്രം വരും ദിവസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെക്കുമെന്നുറപ്പാണ്.