2027-ലെ ബജറ്റ് അവതരണത്തിനൊരുങ്ങുന്ന അയർലൻഡിൽ വലിയ സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളാണ് നടക്കുന്നത്. ഒക്ടോബർ ആറ് ചൊവ്വാഴ്ച ബജറ്റ് അവതരിപ്പിക്കാനിരിക്കെ, രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയും അതേസമയം പരിഹരിക്കപ്പെടേണ്ട അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസന വെല്ലുവിളികളും ചർച്ചകളിൽ നിറയുന്നു. 2021 മുതൽ കടബാധ്യതകളിൽ വന്ന കുറവും ഉയർന്ന വളർച്ചാനിരക്കും സർക്കാരിന് ആത്മവിശ്വാസം നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഭവനനിർമ്മാണം ഉൾപ്പെടെയുള്ള മേഖലകളിലെ ദീർഘകാല പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുക എന്നത് ഭരണകൂടത്തിന് വലിയൊരു കടമ്പയാണ്.
സമ്മർ ഇക്കണോമിക് സ്റ്റേറ്റ്മെന്റ് പ്രകാരം 8.5 ബില്യൺ യൂറോയുടെ ബജറ്റ് പാക്കേജാണ് സർക്കാർ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്. ഇതിൽ 5.9 ബില്യൺ യൂറോ നിലവിലെ ചെലവുകൾക്കും 1.1 ബില്യൺ യൂറോ വലിയ പദ്ധതികൾക്കും വകയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. നികുതി ഇളവുകൾക്കായി 1.5 ബില്യൺ യൂറോയും മാറ്റിവെച്ചു. ഫിയാന ഫെയ്ൽ, ഫൈൻ ഗെയിൽ പാർട്ടികൾ സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കത്തിന് ഊന്നൽ നൽകുമ്പോൾ, പൊതുസേവന മേഖലയിലെ പോരായ്മകളും രൂക്ഷമായ ഭവനപ്രതിസന്ധിയും ഉയർത്തിക്കാട്ടി സിൻ ഫെയ്ൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ സർക്കാരിനെതിരെ രംഗത്തുണ്ട്. ഡെയ്ൽ ഏറനിൽ ഈ വിഷയങ്ങൾ വലിയ തർക്കങ്ങൾക്ക് വഴിവെക്കുമെന്നാണ് സൂചന.
നാഷണൽ ഡെവലപ്‌മെന്റ് പ്ലാൻ 2026-2035 പ്രകാരമുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസന പദ്ധതികൾ വേഗത്തിലാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് ഡേവിയുടെ പ്രീ-ബജറ്റ് റിപ്പോർട്ട് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്. ജനസംഖ്യാ വർധനവിന് അനുസരിച്ചുള്ള വേഗത വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്നില്ലെന്ന വിലയിരുത്തൽ ശക്തമാണ്. ആഭ്യന്തര ബിസിനസ് മേഖലയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ക്യാപിറ്റൽ ഗെയ്ൻസ് ടാക്സ് 33 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 25 ശതമാനമായി കുറയ്ക്കണമെന്ന നിർദേശവും ഉയർന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഇത് പ്രാദേശിക സംരംഭങ്ങൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര കമ്പനികളുമായി മത്സരിക്കാൻ കരുത്തുനൽകുമെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായം.
ജനസംഖ്യയിൽ പ്രായമായവരുടെ എണ്ണം വർധിക്കുന്നത് വരുംവർഷങ്ങളിൽ പെൻഷൻ സംവിധാനത്തിന് വലിയ സമ്മർദ്ദമുണ്ടാക്കുമെന്ന ആശങ്കയും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. പണപ്പെരുപ്പം മൂലം ശമ്പളത്തിന് സംഭവിക്കുന്ന കുറവ് നികത്താൻ ആദായ നികുതി ഘടനയിൽ മാറ്റം വരുത്തേണ്ടത് അനിവാര്യമാണെന്നും സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. മിതമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ വേണമെന്ന സർക്കാർ നിലപാടും കൂടുതൽ സർക്കാർ ഇടപെടലുകൾ വേണമെന്ന പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ആവശ്യവും തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾക്കിടയിലും, ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക സുസ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാകും ബജറ്റിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. അയർലൻഡ് നേരിടുന്ന നിർണായകമായ ഈ സാമ്പത്തിക വെല്ലുവിളികൾക്ക് പുതിയ ബജറ്റ് എത്രത്തോളം പരിഹാരം കാണുമെന്നതാണ് ഏവരും ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.